Petar Ičko bio je trgovac, tumač i diplomata Prvog srpskog ustanka. U Zemunu je, sklonivši se od dahija, boravio u kući u Bežanijskoj ulici broj 18, danas poznatoj kao Ičkova kuća.
Zgrada je podignuta 1793. godine. U njoj je bilo svratište za putnike, konje i zaprežna vozila, kasnije poznato kao gostionica „Kod Kraljevića Marka“.
Trgovac koji je poznavao Carstvo
Petar Ičko rođen je 1755. godine u Katranici (danas Pirgi, kod Kožana u Grčkoj). Bio je trgovac i tumač u osmanskoj diplomatskoj službi, između ostalog u Berlinu.
Govorio je više jezika i imao iskustvo u poslovima koji su zahtevali mnogo više od obične trgovine. Upravo će mu to znanje kasnije doneti posebno mesto među ljudima oko Karađorđa.
Jedno vreme živeo je u Beogradu, gde je stekao ugled među trgovcima, ali početkom 19. veka političke prilike postale su sve opasnije.
Posle uspostavljanja dahijske vlasti sklonio se iz Beograda u Zemun.
To nije bila obična selidba.
Prelaskom u Zemun prešao je i državnu granicu. Beograd je tada pripadao Osmanskom carstvu, a Zemun Habzburškoj monarhiji.
Zemun kao sigurno mesto preko granice
Upravo zbog svog položaja Zemun je početkom 19. veka imao ogroman značaj.
Nalazio se dovoljno blizu Beograda da se sa druge strane reke može pratiti šta se tamo događa, a istovremeno dovoljno daleko da bude izvan neposredne vlasti dahija.
Pogranični položaj grada oblikovao je trgovinu, putovanja između Zemuna i Beograda i rad zemunske carinarnice.
Petar Ičko se našao upravo u toj mreži.
Tokom boravka u Zemunu stanovao je u kući u današnjoj Bežanijskoj ulici. To mesto danas poznajemo kao Ičkovu kuću.
Odavde je održavao kontakte sa ljudima koji će nekoliko godina kasnije postati učesnici Prvog srpskog ustanka.
Kada je ustanak izbio 1804. godine, njegovo iskustvo odjednom je postalo izuzetno dragoceno.
Ustanku je bila potrebna i diplomatija
Prvi srpski ustanak najčešće se pamti po bitkama, oružju i Karađorđu.
Ali rat nije mogao da se vodi samo mačem i puškom.
Bili su potrebni novac, snabdevanje, međunarodne veze i ljudi koji su razumeli kako funkcioniše Osmansko carstvo.
Ičko je znao upravo to.
Poznavao je diplomatski jezik, trgovačke krugove i način na koji Porta pregovara.
Zbog toga je postao jedan od važnih ljudi u ustaničkoj diplomatiji.
Njegov najveći trenutak došao je 1806. godine.
Šta je bio Ičkov mir
Ustaničko rukovodstvo poslalo ga je u Carigrad da pregovara sa Portom.
Zadatak je bio izuzetno težak.
Sa jedne strane stajali su ustanici koji su već ostvarili značajne vojne uspehe. Sa druge Osmansko carstvo, koje nije moglo jednostavno da prihvati gubitak kontrole nad Beogradskim pašalukom.
Ičko je pokušao da pronađe prostor između ta dva sveta.
Ponuđeni mirovni uslovi, usaglašavani 1806. i početkom 1807. godine, poznati su kao Ičkov mir.
Ponuđeni uslovi predviđali su široku unutrašnju samoupravu i godišnji danak Porti, uz ograničeno prisustvo osmanskih predstavnika.
Za tadašnje prilike bio je to veliki diplomatski uspeh.
Ali politička situacija ubrzo se promenila.
Rusija je ušla u rat sa Osmanskim carstvom, pa su ustanici procenili da mogu da nastave borbu i traže više od onoga što je ponuđeno.
Ponuđeni mir nije prihvaćen: ustaničko vođstvo nastavilo je rat uz oslonac na Rusiju.
U upravi oslobođenog Beograda
Po osnivanju Beogradskog magistrata 1807. godine postao je njegov prvi predsednik.
Umro je 1808. godine, samo nekoliko godina nakon događaja koji su mu obezbedili mesto u istoriji.
Kuća koja je ostala
Petar Ičko nije rođen u Zemunu i nije u njemu proveo čitav život.
Ali godine koje je ovde proveo bile su presudne.
Zemun mu je pružio utočište kada je Beograd postao opasan, a iz njega je održavao veze sa ljudima i događajima koji će dovesti do Prvog srpskog ustanka.
Kuća u kojoj je boravio još postoji, ali je posle požara 1982. godine temeljno rekonstruisana.
Zato Bežanijska 18 nije samo još jedna stara zemunska kuća.
To je mesto iz vremena kada su Zemun i Beograd pripadali dvema različitim carevinama.
I kada je čovek koji je razumeo oba sveta pokušao da promeni istoriju ne oružjem, već pregovorima.