Kuću broj 864 već poznajemo. U njoj su živeli Aleksije i Ana Sekulić, tu su odrastala njihova deca, a krajem XIX veka stari kućni broj možemo povezati sa adresom Visoka ulica 32 na Gardošu. Ali 1895. godine u istoj kući pojavljuje se novo prezime — Funtek.
Nije došlo slučajno. Marija Sekulić, ćerka Aleksija i Ane, udala se nekoliko godina ranije za Mihajla Funteka. Tako se u jednoj staroj zemunskoj kući spojila porodica već ukorenjena u Zemunu sa čovekom rođenim u Staroj Pazovi. Njihova deca rađaće se u Zemunu, Deču i Boljevcima, vraćati se u grad, osnivati porodice i ostavljati potomke koji će prezime Funtek nositi kroz sledeće generacije.
Mihajlo iz Stare Pazove i Marija iz Zemuna
Najstariji pouzdano utvrđeni predak ove zemunske grane po muškoj liniji bio je Mihajlo Funtek. U istraživanju se navodi da je rođen 1865. godine u Staroj Pazovi i da je bio rimokatolik. Međutim, zapis sa njegovog venčanja iz 1886. navodi da je imao 23 godine, što bi upućivalo na nešto raniju godinu rođenja. Ta arhivska nedoslednost danas se ne može jednostavno razrešiti, pa je najpoštenije ostaviti obe informacije zabeležene.
Mihajlo se 5. maja 1886. godine venčao sa Marijom Sekulić, ćerkom Aleksija i Ane Sekulić iz Zemuna. Marija je rođena u Zemunu 24. juna 1860. godine i pripadala je pravoslavnoj veri, dok je Mihajlo bio rimokatolik.
Posle venčanja Marija je zadržala svoju veroispovest i u rimokatoličku crkvu prešla tek 27. decembra 1914. godine, gotovo 29 godina nakon sklapanja braka. Zašto baš tada, raspoloživi dokumenti ne objašnjavaju i ne treba nagađati. Sama činjenica da su skoro tri decenije živeli u mešovitom braku govori mnogo o svakodnevnom Zemunu tog vremena. Takvi brakovi vođeni su čak i u posebnom „Spisku supružnika u mešovitim brakovima i njihove dece“.
Čovek iz gradske uprave
Mihajlo nije bio poznati političar niti čovek čije je ime ostalo na zemunskim zgradama. Bio je činovnik. Prilikom venčanja 1886. njegovo zanimanje zapisano je kao „dnevničar gradskog poglavarstva“, a kasnije se pojavljuje kao pisar i opštinski beležnik. Kada mu se 1895. rodila ćerka Rosalija, naveden je kao „obćinski bilježnik u Deču Mijo Funtek“.
To je upravo ona vrsta čoveka koja uglavnom nestane iz velikih istorija. Nije donosio velike političke odluke. Pisao je, beležio, vodio opštinske poslove i izdržavao brojnu porodicu. Ali bez takvih ljudi grad nije mogao da funkcioniše.
Jedanaestoro dece
Mihajlo i Marija imali su veliku porodicu. Prvi sin Luka Funtek rođen je u Zemunu 1887. godine. Sledeće godine rođena je Ana, a 1889. ćerka Rosalija, odnosno Rosa. Starija Rosa nije doživela šesti rođendan — umrla je u Zemunu 16. novembra 1894. godine.
Dana 8. maja 1891. rođen je Aleksandar Funtek, a 7. novembra 1892. Đura, odnosno Đuro Funtek. Njihova kuma bila je Rosa, supruga zemunskog gostioničara Franje Preskara. Đura se kasnije, 1913. godine, oženio Ružicom Rekešan i dobio sinove Mihajla i Miroslava.
Dana 18. marta 1894. rođena je Emilija Funtek. Njeni roditelji tada su živeli u zemunskom domaćinstvu broj 893. Emilija je umrla u Zemunu 12. maja 1902, sa svega osam godina.
A onda se porodica ponovo pojavljuje na mestu koje već poznajemo.
Povratak u kuću broj 864
Dana 1. juna 1895. godine u Zemunu je rođena druga ćerka koja je dobila ime Rosalija, odnosno Rosa Funtek. U njenom zapisu stoji da je otac Mijo, odnosno Mihajlo Funtek, opštinski beležnik u Deču, rimokatolik, dok je majka Marija rođena Sekulić pravoslavne vere.
A zatim dolazi podatak koji povezuje čitavu našu priču:
roditelji su tada živeli u zemunskom domaćinstvu broj 864.
To je bio dom Marijinih roditelja, Aleksija i Ane Sekulić, u Visokoj ulici 32 na Gardošu. Tako kuća koju smo upoznali kroz Sekuliće dobija novu generaciju. Nekada su u njoj živeli Aleksije i Ana. Tu su odrasle njihove ćerke. Sada se jedna od njih vraća sa mužem i decom, a u kućnim knjigama pojavljuje se novo prezime — Funtek.
Mala stvar u registru. Velika stvar kada pokušavamo da razumemo kako je jedan grad stvarno živeo.
Krštenja u Boljevcima
Porodica se kasnije pojavljuje u Boljevcima. Tamo je 24. decembra 1896. rođen sin Stjepan Funtek. Dokument beleži da ga je 1. januara 1897. „u nuždi“ krstio pravoslavni boljevački paroh Dimitrije Rajković, iako je dete pripadalo rimokatoličkoj porodici. Krštenje je potom uredno zabeleženo u zemunskim rimokatoličkim maticama. Kuma je bila Desanka Padejski. Stjepan je umro samo nekoliko meseci kasnije, 9. jula 1897. godine.
Slična situacija dogodila se sa sledećim sinom. Nikolaj, odnosno Nikola Funtek, rođen je u Boljevcima 13. marta 1898. I njega je krstio pravoslavni paroh Dimitrije Rajković, dok mu je kum bio pravoslavni učitelj Aleksa Padejski. I to krštenje kasnije je upisano u zemunske rimokatoličke matične knjige.
Takvi detalji mnogo govore o tadašnjem životu. Otac je katolik, majka pravoslavka, katoličko dete u nuždi krštava pravoslavni sveštenik, a kum mu je pravoslavni učitelj. Administracija sve to uredno beleži. To je svakodnevni život Srema i Zemuna krajem XIX veka — mnogo složeniji i prirodniji nego što ga možemo opisati prostom podelom stanovništva na veroispovesti.
Povratak u Zemun
Porodica se ponovo vraća u Zemun. Marko Funtek rođen je ovde 16. aprila 1900, ali je umro već 27. septembra 1901. godine. Ćerka Sofija rođena je 1903. i umrla u Zemunu 2. juna 1906.
Od jedanaestoro poznate dece Mihajla i Marije, više njih nije doživelo odraslo doba: starija Rosa umrla je kao petogodišnjakinja, Stjepan kao beba, Marko sa nešto više od godinu dana, Sofija sa tri, a Emilija sa osam godina.
Danas je teško čitati ovakve podatke jedan za drugim. Ali upravo su oni bili deo svakodnevice porodica XIX i početka XX veka. Visoka smrtnost dece nije bila statistika koju su ljudi posmatrali iz daljine. Bila je prazna kolevka u konkretnoj kući.
I porodica je nastavljala dalje.
Prezime ostaje u Zemunu
Stariji sin Luka Funtek kasnije je sa suprugom Štefanijom imao sina Ivana, rođenog 1911, i ćerku Ljerku, rođenu 1921. Ivan se oženio Zorkom Mišljenović iz Jagodnjaka u Baranji i 1941. dobio ćerku kojoj je takođe dato ime Ljerka. Luka je umro u Beogradu 1939. godine.
Aleksandar Funtek imao je sina Đuru, rođenog u Zemunu 1922, koji je postao činovnik. Đura stariji imao je sinove Mihajla i Miroslava. Nikola Funtek, rođen u Boljevcima, oženio se 1919. Živkom Jeremić i dobio sina Mihajla 1920. i ćerku Olgu 1922, oboje rođene u Zemunu.
Tako ono što je počelo brakom jednog čoveka iz Stare Pazove i jedne Zemunke nije ostalo prolazna epizoda. Porodica se ukorenila, a potomstvo Mihajla i Marije Funtek održalo se u Zemunu i kroz sledeće generacije.
Mihajlo odlazi prvi
Mihajlo Funtek umro je u Zemunu 10. maja 1911. godine. Njegova supruga Marija nadživela ga je osam godina. Godine 1914, već kao udovica, prešla je u rimokatoličku veru. Umrla je tokom 1919. godine.
Time se zatvara prva generacija zemunskih Funteka koju možemo gotovo korak po korak pratiti kroz arhive. Počeli smo čovekom rođenim u Staroj Pazovi. Pronašli smo ga kao nižeg činovnika gradskog poglavarstva, pisara i opštinskog beležnika. Videli smo njegov brak sa pravoslavnom Zemunkom, veliku porodicu, preseljenja i povratke, decu koja su umirala i onu koja su osnivala sopstvene porodice.
A usred svega toga ponovo smo pronašli broj:
864.
Tri prezimena iza istih vrata
Upravo tu ova priča postaje veća od jedne porodice.
Godine 1836. u domaćinstvu broj 864 nalazimo Jozefu Marušić.
Od 1852. tu žive Aleksije i Ana Sekulić.
A 1895. u istom domaćinstvu nalazimo njihovu ćerku Mariju, njenog muža Mihajla i njihovu novorođenu ćerku Rosu Funtek.
Marušić. Sekulić. Funtek.
Tri prezimena.
Jedan kućni broj.
Za Marušiće nije dokazano da su bili porodično povezani sa kasnijim Sekulićima. Sekuliće i Funteke, međutim, spaja upravo Marija: ćerka jedne porodice i supruga čoveka sa kojim počinje druga.
Tako iz hladnih administrativnih zapisa polako izlazi slika stvarnog grada. Porodice ne žive svaka u svom istorijskom poglavlju. One se venčavaju, sele, vraćaju roditeljskim kućama, dobijaju decu, gube ih, menjaju veru, zanimanje i mesto boravka.
Iza jedne kapije može se tokom jednog veka promeniti nekoliko prezimena, a da kuća ostane ista.
Ljudi koje grad ne pamti po imenima ulica
Mihajlo Funtek verovatno nikada nije očekivao da će neko više od jednog veka kasnije čitati zapis o njegovom venčanju. Marija nije mogla znati da će podatak o njenoj veri biti sačuvan u posebnoj knjizi mešovitih brakova. Rosa nije znala da će njen zapis o rođenju jednog dana otkriti gde je porodica živela.
Nisu bili ljudi po kojima se nazivaju ulice.
Ali pripadali su gradu isto koliko i ljudi čija imena danas stoje na tablama.
Radili su u njegovim kancelarijama. Krštavali decu u njegovim crkvama. Vraćali se u roditeljske kuće na Gardošu. Sahranjivali decu na njegovim grobljima. Venčavali se preko verskih i porodičnih granica i ostavljali potomke koji su nastavili da žive u Zemunu.
Zato priča o Funtekima nije priča o doseljeniku koji je samo prošao kroz Zemun.
To je priča o tome kako se postaje zemunska porodica.
Ne jednim datumom.
Nego generacijama.
A ponekad čitava ta priča počne iza jednog starog kućnog broja.