Zemunska atletika razvijala se zahvaljujući nastavnicima, trenerima i sportskim radnicima koji su prepoznavali talenat mladih i pomagali im da naprave prve takmičarske korake. Iz takvog rada nastajali su državni prvaci, rekorderi i reprezentativci.
Najvažnije mesto u posleratnoj priči pripada Atletskom klubu „Mladost“. Kroz njega su prošle brojne generacije dečaka i devojčica, među kojima su se izdvojili Branislava Gak, Janoš Hegediš i Slobodan Popović.
Ovaj pregled prati razvoj atletike u Zemunu od završetka Drugog svetskog rata do 2000. godine.
Posleratni krosovi i prvi klubovi
Prve posleratne atletske aktivnosti u Zemunu bile su vezane za masovna kros-takmičenja. Ona su okupljala veliki broj učesnika i bila deo tadašnjeg podsticanja fizičke kulture.
Organizovaniji klupski rad počeo je 1949. godine, kada su osnovani atletski klubovi „Jedinstvo“ i „Lokomotiva“.
„Jedinstvo“ je delovalo u okviru istoimenog sportskog društva i takmičare uglavnom okupljalo među učenicima zemunske Srednje fiskulturne škole. Klub je imao kvalitetne pojedince. Petar Šarčević u bacanju kugle i Milan Milakov u skoku s motkom bili su državni prvaci, rekorderi i reprezentativci.
Ipak, ovaj prvi uspešan period kratko je trajao. Već naredne godine najbolji takmičari prešli su u veće beogradske klubove. „Jedinstvo“ je ostalo bez aktivnog članstva i zvanično je ugašeno 1952. godine.
Još kraće trajala je „Lokomotiva“, koja nije ostavila značajnije takmičarske rezultate.
Osnivanje Zemunskog atletskog kluba
Prestanak rada prvih klubova nije ugasio interesovanje za atletiku.
Na inicijativu profesora i predratnog atletičara Vilima Mesnera, grupa svršenih gimnazijalaca osnovala je 1954. godine Zemunski atletski klub, poznat kao ZAK.
Novi klub okupio je mlade zainteresovane za trčanje, skokove i bacačke discipline. Od početka je njegov razvoj bio povezan sa školama i ljudima koji su u njima radili sa učenicima.
ZAK je 1957. pristupio novoosnovanom sportskom društvu „Mladost“ i preuzeo njegovo ime. Pod tim nazivom postao je glavni nosilac atletskog života u Zemunu.
Klub okrenut mladim takmičarima
„Mladost“ je težište rada stavila na mlađe kategorije. U klubu su se obučavali početnici, razvijali pioniri i juniori i pripremali takmičari koji će kasnije ostvarivati značajne rezultate.
Takvo usmerenje omogućilo je da Zemun iz generacije u generaciju dobija talentovane atletičare. Istovremeno, klub nije imao uslove i ambicije da razvije snažnu seniorsku ekipu.
Najuspešniji mladi takmičari zato su često nastavljali karijere u većim klubovima. Prema Najholdovom tekstu, „Mladost“ im nije pravila teškoće pri odlasku, prihvatajući da će u drugim sredinama imati više mogućnosti za dalji napredak.
Zemunski klub tako je imao važnu ulogu u njihovom sportskom obrazovanju, i kada su najveći seniorski uspesi dolazili kasnije, pod drugim klupskim imenom.
Treneri i sportski radnici
U stručnom radu sa mladima isticali su se Milan Starčević, Božidar Radulović, Višeslav Krsmanović i Jovan Počuča.
Za organizaciju i opstanak kluba bili su važni Vilim Mesner, Selimir Radovanović, Rudolf Poljak i Branislav Krsmanović. Posebno mesto imao je dugogodišnji sekretar Miodrag Miša Teodorović.
Njihov rad obuhvatao je mnogo više od pripreme za takmičenja. Bilo je potrebno okupljati nove članove, organizovati odlaske na prvenstva i održavati kontinuitet treninga u uslovima koji često nisu bili laki.
Na toj osnovi stasavali su najpoznatiji takmičari zemunske atletike.
Janoš Hegediš i uspesi u troskoku
Janoš Hegediš rođen je 1955. godine u Zemunu. Još kao junior pokazao je veliki talenat za troskok.
U dresu „Mladosti“ osvajao je državna prvenstva, postavljao rekorde i nastupao za reprezentaciju. Njegovi rezultati svrstali su ga među najistaknutije atletičare koji su prošli kroz zemunski klub.
Godine 1980. prešao je u „Crvenu zvezdu“, gde je nastavio uspešnu karijeru. Nastupao je i na Olimpijskim igrama.
Po završetku aktivnog takmičenja vratio se u „Mladost“ kao trener. Znanje stečeno tokom karijere tako je prenosio novim generacijama u klubu iz kojeg je potekao.
Branislava Gak i vernost Mladosti
Branislava Gak, rođena 1955. godine u Zemunu, bila je jedna od najistaknutijih sportistkinja u istoriji grada.
Takmičila se u sprinterskim disciplinama i čitavu sportsku karijeru provela u „Mladosti“. Klubu je donosila državne titule, rekorde i brojne druge trofeje.
Kao dugogodišnja reprezentativka nastupala je na Balkanijadama i Mediteranskim igrama.
Njena povezanost sa klubom nastavila se i posle završetka takmičarske karijere. Dugo je radila kao sekretar „Mladosti“, doprinoseći njenom svakodnevnom funkcionisanju.
U istoriji zemunske atletike ostala je upamćena po rezultatima i dugogodišnjoj privrženosti matičnom kolektivu.
Slobodan Popović i međunarodna karijera
Slobodan Popović rođen je 1962. godine. Prvu titulu državnog prvaka doneo je „Mladosti“ 1979, u konkurenciji mlađih juniora.
Do prelaska u „Crvenu zvezdu“ 1986. godine osvojio je niz domaćih titula, nastupao za reprezentaciju i postavljao rekorde na srednjim trkačkim prugama.
Uspehe je nastavio i po odlasku iz Zemuna. Među njegovim najzapaženijim rezultatima bila je zlatna medalja na Univerzijadi u Zagrebu 1987. godine.
Iste godine ostvario je visoke plasmane na svetskim prvenstvima: šesto mesto u dvorani u Indijanapolisu i sedmo na otvorenom u Rimu. Nastupio je i na Olimpijskim igrama u Seulu 1988. godine.
Njegova karijera pokazala je koliko je rad u zemunskom klubu mogao da bude važna osnova za kasnije međunarodne uspehe.
Generacije koje su donosile titule
Pored najpoznatijih imena, veliki broj članova „Mladosti“ osvajao je trofeje, postavljao rekorde i nastupao u različitim reprezentativnim selekcijama.
Među atletičarima koje Najhold izdvaja nalaze se Josip Vukov, Mirko Rebselj, Ratomir Marković, Slobodan Gaborov, Slobodan Cvijetić, Zoran i Goran Radoja, Nebojša Ćulibrk i Dejan Jovković.
Značajne rezultate ostvarivali su i Božidar Nikolić, Goran Trifunović, Dejan Ignjatović i Jovica Begović.
Među atletičarkama isticale su se Gordana Nikolić, Ljiljana Milosavljević, Zorica Đurđević, Vesna Ćupurdija, Gordana Mladenović, Mirjana Meglić, Mirjana Pešić i Ljiljana Stevanov.
Doprinos klupskim uspesima dale su i Snežana i Dragana Novković, Vesna Belošević, Radojka Kurčubić, Nada Mavrenović, Ljiljana Simić i Tatjana Radiša.
Ova imena pripadaju različitim generacijama i disciplinama. Zajedno pokazuju širinu rada kluba, čiji su rezultati počivali na mnogo većem broju takmičara od nekoliko najpoznatijih reprezentativaca.
Kriza i četrdeset godina rada
Velika finansijska i organizaciona kriza pogodila je „Mladost“ 1989. godine. Uprava se svela na mali broj ljudi, a rad je nastavljen zahvaljujući njihovom zalaganju.
Klub je ipak opstao. Sa novom upravom, u koju su se uključili brojni bivši atletičari, 1994. obeležio je četrdeset godina od osnivanja Zemunskog atletskog kluba.
Krajem iste godine deo članova izdvojio se i osnovao Atletski klub „Zemun“. Novi klub povremeno je ostvarivao uspehe, ali je „Mladost“, prema Najholdovom pregledu, zadržala vodeće mesto u zemunskoj atletici do kraja veka.
Novi talenti devedesetih
I tokom devedesetih mladi članovi „Mladosti“ osvajali su titule u pionirskoj, kadetskoj i juniorskoj konkurenciji.
Među njima su bili Branko Sujić, Branko Živanović, Neven Ranić, Bojan Jončić, Ivan Banfić, Zoran i Zvonko Stojanov, Andrija Kržić, Borisav Kamela i Toma Sertić.
Najhold izdvaja i Dušana Jankovića, Iliju Tasića, Anđelku Vukomanović, Tanju Maletić, Kristinu Lazarević i Sanju Bačić.
Iako klub nije imao seniorsku ekipu, njegovi članovi bili su maratonci Zlatko Piperski i Slavica Neta, koji su u tom periodu ostvarivali zapažene rezultate u domaćoj konkurenciji.
Titule uprkos teškoćama
Na samom kraju XX veka „Mladost“ je zahvatila nova finansijska i kadrovska kriza.
Uprkos nedostatku novca i problemima u radu uprave, mlađi takmičari nastavili su da treniraju i nastupaju. Godine 2000. osvojene su titule ekipnog prvaka Srbije i pobednika Kupa Jugoslavije u pionirskoj konkurenciji.
Ti rezultati bili su potvrda dugogodišnjeg usmerenja kluba: rad sa mladima ostao je njegov najvažniji oslonac i u najtežim okolnostima.
Mesto atletike u istoriji Zemuna
Od prvih posleratnih krosova i kratkotrajnih klubova do reprezentativaca i olimpijaca, zemunska atletika razvijala se kroz rad sa novim generacijama.
„Mladost“ je mnogim sportistima pružila prve treninge, prva takmičenja i prve pobede. Neki su ostajali u klubu tokom čitave karijere, drugi odlazili u veće sredine, a pojedini se vraćali kao treneri i sportski radnici.
U tom kontinuitetu nalazi se njen najvažniji doprinos: decenijama je omogućavala mladim Zemuncima da upoznaju atletiku i razviju svoj talenat.
Izvor: tekst Branka Najholda