Ragbi je u Zemunu počeo organizovano da se igra sredinom pedesetih godina XX veka, u vreme kada je ovaj sport tek razvijao svoju klupsku i takmičarsku osnovu u Jugoslaviji.
Za kratko vreme osnovano je nekoliko klubova. Najduže se održao „Zmaj“, čiji su igrači osvajali beogradska takmičenja, nastupali u saveznoj ligi i oblačili dres državne reprezentacije.
Iako je organizovani klupski rad trajao relativno kratko, ragbi je ostavio posebno poglavlje u istoriji zemunskog sporta.
Prvi klubovi
Prema Najholdovom pregledu, godinu dana posle demonstracije ragbija koju su u Jugoslaviji održali francuski igrači 1953, u Zemunu je osnovan klub „Vitez“.
U aprilu 1955. ragbi klub dobila je i fabrika „Zmaj“. Iste godine osnovan je „Ikarus“, koji je ubrzo promenio ime u „Naša krila“.
Zemun je tako u prvim godinama razvoja domaćeg ragbija imao više ekipa zainteresovanih za novi sport.
Klubovi su se, međutim, brzo povezivali ili gasili. „Vitez“ je 1956. pristupio „Zmaju“, dok su „Naša krila“ prestala da rade 1958. godine.
„Zmaj“ je ostao jedini ragbi klub u gradu i preuzeo glavnu ulogu u njegovom daljem razvoju.
Finale Kupa Jugoslavije
Jedan od najvećih uspeha „Zmaj“ je ostvario 1960. godine, kada je posle nekoliko pobeda stigao do finala Kupa Jugoslavije.
U završnom susretu poražen je od pančevačkog „Jedinstva“, pa je ostao bez trofeja.
Ipak, ista godina donela je i pobednički pehar. Zemunski ragbisti osvojili su Kup oslobođenja Beograda, jedno od najstarijih domaćih ragbi takmičenja.
Uspehe su nastavili u sezoni 1960/61, kada su postali prvaci Beograda.
Zemunci u državnoj reprezentaciji
U tom periodu „Zmaj“ je imao 45 registrovanih seniora i 15 juniora.
Među najboljim igračima bili su Mihajlo Stanković i Zoran Janković. Obojica su nastupila za reprezentaciju Jugoslavije na njenom prvom zvaničnom meču protiv Francuske 1961. godine, prema navodu iz Najholdovog teksta.
Njihovo učešće pokazuje koliko je zemunski klub bio značajan u ranoj fazi razvoja jugoslovenskog ragbija.
Novi trofeji i savezno takmičenje
„Zmaj“ je 1962. ponovo osvojio Kup oslobođenja Beograda.
Iste godine učestvovao je u saveznoj ligi sa četiri ekipe, u kojoj je zauzeo poslednje mesto. Nastup u toj konkurenciji ipak je predstavljao priliku da se klub redovno nadmeće sa vodećim domaćim sastavima.
U sezoni 1963/64. zemunski ragbisti ponovo su osvojili prvenstvo Beograda.
Taj uspeh pripadao je završetku jednog razdoblja domaćeg ragbija, jer je ubrzo promenjen oblik igre po kojem su organizovana takmičenja.
Prelazak sa ragbija XIII na ragbi XV
Prvenstvo Beograda 1963/64. bilo je poslednje takmičenje opisano u ovom pregledu koje je igrano u varijanti ragbija XIII.
Već državno prvenstvo 1964. organizovano je po pravilima ragbija XV. Klubovi su morali da se prilagode drugačijoj igri i organizaciji ekipe.
„Zmaj“ je nastavio takmičenje i iste godine još jednom osvojio Kup oslobođenja Beograda.
U Prvoj saveznoj ligi nastupao je 1964, 1965. i u sezoni 1965/66, ali bez većih rezultatskih uspeha.
Finansijske teškoće
Zemunski klub trebalo je da nastavi prvoligaško takmičenje i u sezoni 1966/67. Međutim, pred početak prvenstva otkazao je učešće zbog teške finansijske situacije.
Fabrika „Zmaj“ prestala je da finansira ekipu, pa je rad zavisio od malog broja ljudi koji su pokušavali da održe klub.
Među njima se posebno isticao Najdan Dinić, tada jedan od najboljih igrača, koji je istovremeno obavljao i trenerski posao.
Njihovo zalaganje omogućilo je da klub još neko vreme opstane, ali bez stabilnih prihoda problemi su se povećavali.
Gašenje kluba 1967. godine
Opterećen dugovima i bez dovoljne podrške, „Zmaj“ je rasformiran krajem 1967. godine.
Prema Najholdovom pregledu, time je završeno organizovano klupsko igranje ragbija u Zemunu u periodu do kraja XX veka.
Od prvog „Viteza“ do gašenja „Zmaja“ prošlo je nešto više od jedne decenije. Za to vreme zemunski ragbisti stigli su do domaćeg kup-finala, osvojili više beogradskih trofeja i učestvovali u saveznoj ligi.
Kratka, ali značajna sportska priča
Ragbi u Zemunu nije imao dug kontinuitet poput fudbala, veslanja ili drugih razvijenijih sportova. Ipak, grad je učestvovao u njegovim ranim jugoslovenskim počecima.
„Vitez“, „Naša krila“ i naročito „Zmaj“ okupljali su igrače koji su prihvatili novi sport i izgradili takmičarsku ekipu. Reprezentativci Mihajlo Stanković i Zoran Janković, kao i igrač i trener Najdan Dinić, ostali su među imenima koja obeležavaju to razdoblje.
Njihova priča podseća i na značaj fabričke podrške: ona je omogućavala osnivanje klubova, ali je njen prestanak često odlučivao o njihovoj budućnosti.
Izvor: tekst Branka Najholda